นายรัฐพล นราดิศร ผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา พร้อมด้วย นายอำเภออำเภอจุน พาณิชย์จังหวัดพะเยา คลังจังหวัดพะเยา เกษตรจังหวัดพะเยา ประชาสัมพันธ์จังหวัดพะเยา ประธานหอการค้าจังหวัดพะเยา นำคณะ ลงพื้นที่ติดตาสถานการณ์การผลิตและการตลาดข้าวเปลือกนาปี ปีการผลิต 2567/68 โดยได้ไป 3 จุดประกอบด้วย จุดที่ 1 ตลาดกลางกลุ่มเกษตรกรทำนาตำบลห้วยยางขาม กลุ่มนาแปลงใหญ่เกษตรกรตำบลห้วยยางขาม หมู่ 7 ตำบล ห้วยยางขาม อำเภอจุน มีสมาชิก 180 รายพื้นที่เพาะปลูกใหญ่ที่สุด 6,000 ไร่ผลผลิต 3,000 ตัน โดยปีนี้มีผู้ประกอบการจากนอกพื้นที่เข้ามารับซื้อผลผลิตข้าวเปลือกจากเกษตรกรกลุ่มนาแปลงใหญ่จำนวน 2 รายประกอบด้วยบริษัทอูรมัต จำกัด จังหวัดเชียงราย ซึ่งทางกลุ่มได้ทำสัญญากับบริษัทในการผลิตข้าวหอมมะลิอินทรีย์เพื่อการส่งออกตั้งแต่ปี 2558 จนถึงปัจจุบัน โดยเปิดจุดรับซื้อเป็นประจำทุกปี รับซื้อข้าวเปลือกอินทรีย์ จากเกษตรกรสมาชิกที่ทำสัญญาไว้ในราคาสูงกว่าท้องตลาด 1-2 บาทต่อกิโลกรัม หรือ ตันละ 13,600 บาท ที่ความชื้นร้อยละ 25 โดยบริษัทจะส่งเจ้าหน้าที่มาเก็บตัวอย่างข้าวดินน้ำในแปลงนาของเกษตรกร เพื่อตรวจสอบการปนเปื้อนของสารเคมี สำหรับในรายที่เกษตรกร จะเข้าไปเป็นสมาชิกจะต้องใช้เวลาในการปรับปรุงแปลง 3 ปี พื้นที่ข้าวอินทรีย์หอมมะลิ รายใหญ่อยู่ที่อำเภอจุน รองลงมาคืออำเภอภูซาง มีพื้นที่ปลูกวกว่า 5,000 ไร่ผลผลิตรวมกว่า 3,000 ตัน ข้าวหอมมะลิอินทรีย์ของบริษัทอูรมัต จำกัด ได้มาตรฐาน AUSDA เป็นข้าวออร์แกนิคมาตรฐานสหรัฐอเมริกา จะส่งออกทั้งหมด ไปยังประเทศญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา ยุโรป และจีน มีนายยุทธ ทาแกง เจ้าหน้าที่ส่งเสริมการผลิต บริษัทอูรมัต จำกัด เป็นผู้รับผิดชอบ
นอกจากนี้ยังมีบริษัทซีพีอินเตอร์เทรดจำกัด เพื่อการโดยสหกรณ์การเกษตรเพื่อการตลาดลูกค้าธกสจังหวัดพะเยาอำเภอดอกคำใต้ได้ดำเนินการเปิดจุดรับซื้อข้าวเปลือกจากเกษตรกรในราคาตันละ 12,600 บาทที่ความชื้นร้อยละ 25 รวบรวมส่งให้บริษัทซีพีซึ่งทางสหกรณ์ได้ทำสัญญาไว้ มีนายชุติพล วงศ์ใหญ่ ผู้จัดการสหกรณ์ฯเป็นผู้รับผิดชอบ
จุดที่ 2 สหกรณ์การเกษตรสุพรรณนิมิตจุลจำกัดตำบลห้วยยางขามอำเภอจุน ได้รับซื้อข้าวเปลือกจากเกษตรกรในราคา รับซื้อตันละ 12,600 บาทที่จะความชื้นร้อยละ 25 เพื่อรวบรวมให้บริษัทธนะสวรรค์ไลฟ์จำกัดจากจังหวัดชัยนาท มีนางกัญจนาพร สองสีใส ผู้จัดการฯเป็นผู้รับผิดชอบ
จากนั้นผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยาและคณะได้เดินทางไปยังสหกรณ์อำเภอจุน เพื่อไปตรวจการการรับซื้อข้าวเปลือก โดยสถานที่ดังกล่าวยังเป็นที่จำหน่ายผลผลิต ข้าวสาร ทั้งข้าวหอมมะลิ พะเยาภายใต้ชื่อแบรนด์ละมุน และข้าวเหนียว รวมไปทั้งผลิตภัณฑ์แปรรูปจากข้าว ซึ่งได้รับความนิยม จากผู้บริโภคเป็นอย่างมาก
จังหวัดพะเยา มีพื้นที่เพาะปลูก 629,990 ไร่ ลดลงจากปีที่ผ่านมา คิดเป็นร้อยละ 1.57 ปริมาณผลผลิต 303,025 ตัน ผลผลิตจะเริ่มออกสู่ตลาดช่วงเดือน ตุลาคม - มกราคม โดยผลผลิตจะออกมากในช่วงเดือน พฤศจิกายน - ธันวาคม คิดเป็นร้อยละ 70 ขณะนี้ปริมาณผลผลิตเก็บเกี่ยวไปแล้ว ร้อยละ 16 จังหวัดพะเยามีโรงสีข้าวจำนวน 20 รายขนาดใหญ่ 2 รายขนาดกลาง 12 รายและขนาดเล็ก 6 รายมีค่าข้าว 28 แห่ง และประเภทขายส่ง 8 ราย จังหวัดพะเยามีผู้ประกอบการค้าข้าวที่ได้รับอนุญาตค้าข้าวในพื้นที่ จำนวน 56 ราย แหล่งผลิตข้าวจังหวัดพะเยา มากที่สุดที่อำเภอดอกคำใต้ 151,270 ไร่ รองลงมาคือที่อำเภอจุน 121,401 ไร่ อำเภอเมืองพะเยา 94,592 ไร่ อำเภอเชียงคำ 82,391 ไร่ ตามลำดับ สัดส่วนการผลิต ประกอบด้วย ข้าวหอมมะลิ 67.2% ข้าวเหนียว 29.3% ข้าวจ้าวอื่นๆ 3.4% และข้าวหอมปทุม 0.03%
แนวโน้มข้าวเปลือกหอมมะลิ ข้าวเปลือกเหนียวเมล็ดยาว ข้าวเปลือกเจ้า และ ข้าวเปลือกปทุมธานี มีแนวโน้มราคาอยู่ในเกณฑ์ดี เนื่องจากมีความต้องการซื้อข้าวทั้งดลาดในประเทศและต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง
เกษตรกรส่วนใหญ่จำหน่ายให้กับผู้รวบรวม สหกรณ์การเกษตรในพื้นที่ และมีบริษัทรายใหญ่เข้ามาเปิดขุดเช่าพื้นที่เพื่อรับซื้อ ผลผลิตจากเกษตรกรโดยตรง เพื่อส่งออกและบริโภคภายในประเทศเนื่องจากผลผลิตข้าวหอมมะลิ เป็นข้าวที่มีคุณภาพ และ ได้รับรางวัลชนะเลิศในการประกวดข้าวหอมมะลิในระดับประเทศอย่างต่อเนื่อง